Bielany a nowy projekt parku

Kurjer Warszawski, Nr 92. 19 marca (1 kwietnia) 1904 r., s. 4.

Lasek bielański, stanowiący własność ministerjum dóbr państwowych, należy do leśnictwa rządowego warszawskiego, a pozostaje pod dozorem leśnika, zamieszkałego u podnóża góry klasztornej.

Ogólna przestrzeń lasku bielańskiego wynosi 12 włók, pokrytych, z wyjątkiem części środkowej, nawet pozbawionej zadrzewienia, jako to na placu przed kościołem, przeważnie starym dębem, który tu nie ulegał ani razu prawidłowej porębie. Usuwane są tylko sztuki nadpsute lub uschłe. Rzadszą jest sosna, a w dolnej części lasku, w bliskości Wisły, z powodu błotnistego gruntu rośnie olcha.

Z ogólnej przestrzeni lasku, obszar ośmiomorgowy zajmuje b. klasztor, obecnie dom inwalidów, wraz z kościołem, zamienionym na filjalny parafji wawrzyszewskiej, a około czterech włók, pomiędzy klasztorem a gruntami wsi Młociny jest w użytkowaniu stałem władz wojskowych, które po zbudowaniu fortyfikacji pod Młocinami, wydłużyły obozy letnie w głąb lasu aż do samej Wisły. Pozo-stałych osiem włók dzieli wzgórze warszawskie (wyniosłości lewego brzegu nad niziną wiślaną od Czerska do Kazunia, wprost ujścia Narwi) na dwie części: suchą, będącą również częściowo we władaniu wojskowem, na tyłach obozu równoległe-go z szosą zakroczymską i nizinną, przylegającą częściowo do samej Wisły, a częściowo do pól uprawnych folwarków Rudy marymonckiej i Potoku.

Dojazd do lasku szosami wiedzie z traktu zakroczymskiego przed klasztor i dalej okolną drogą nad Wisłą koło zdroju i przez Potok, Rudę marymoncką, Kaskadę do rogatki marymonckiej, lub też w dalszym ciągu dołem nad brzegiem odnogi wiślanej ku cytadeli i okalającym ją drogom. Jest jeszcze jedna droga, wiodąca w głąb lasu, lecz zamknięta dla jazdy kołowej, mianowicie z Rudy marymonckiej na leśniczówkę bielańską, a przecina ona sztuczną część lasu, zasadzoną przez wy-chowańców instytutu marymonckiego.

W lasku jest kilka źródlisk, z których jedno pod wzgórzem klasztornem na szosie dolnej, ujęte prawidłowo i ozdobione stylowym obeliskiem z roku 1835; inne źródła tworzą strumyki, przecinające las w dwóch kierunkach w dolnej jego części.

Otóż w tych warunkach topograficznych miasto uzyska pod założenie parku od czterech do sześciu włók, pomiędzy Rudą marymoncką a terytorjum poklasztornem.

Ta część lasu obfituje w wyborowy starodrzew, z przewagą dębów, a na brzegach olch i sosen na stoku wzgórza.

Granicę naturalną od strony Wisły, a z biegiem pól uprawnych folwarku Potok Stanowi rzeczka, wpadająca do Wisły w okolicy kolektora bielańskiego. Od strony obozu strzegą las widety, pozostaje więc jedynie zamknięcie dostępu do parku od strony wzgórza klasztornego i od pól Rudy marymonckiej.

Od tej ostatniej strony dla pieszych będzie zawsze najkrótsza z miasta droga, dla dojazdu zaś powozami lub projektowaną komunikacją tramwajową po Szosie, odnoga szosy zakroczymskiej na plac przedklasztorny, zkąd obok murów poklasztornych będzie wiodła brama w głąb parku miejskiego.

Należy dodać, że południową część lasku bielańskiego naukos przecina kolektor bielański, którego wieże wentylacyjne wystają w kilku miejscach w lesie w kierunku od Kaskady ku Wiśle.

Prawo handlu trunkami ma wyłącznie dzierżawca, który utrzymuje stale karczmę na środku placu przedklasztornego, a latem restaurację w części zabudowań poklasztornych.

W północnej części lasku są ślady niegdyś dobrze utrzymanej szosy, która wiodła do stacji sanitarnej wojskowej na granicy Młocin. Na stacji tej mieścił się latem oddział chorób piersiowych szpitala ujazdowskiego; po zniesieniu stacji szosa poszła w zaniedbanie, a zapadanie się wzgórza bielańskiego, podmywanego przez Wisłę zniszczyło szosę tę prawie doszczętnie.

Wróć


Copyright © Uroczysko Las Bielański w Warszawie, Warszawa 2008 – 2020
Wszelkie prawa zastrzeżone — All Rights Reserved
Data uruchomienia strony: 22 marca 2008 roku