Raport o wartości i stanie przyrody Lasu Bielańskiego

9. Zagrożenia

Łączność ekologiczna

W ciągu ostatnich kilkunastu lat następował dalszy rozwój zabudowy na terenach bezpośrednio sąsiadujących z Lasem. Szczególne znaczenia ma tu rozbudowa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W planach są dalsze inwestycje od strony północno-zachodniej (Aqua-Park) i od strony AWF. Pogłębia to izolację Lasu od systemu łączności ekologicznej z zewnętrznymi ostojami. Szczególne znaczenia ma tu odcięcie od zielonego korytarza Wisły i kompleksu leśnego w Młocinach. Powstają w ten sposób bariery w naturalnym przemieszczaniu się zwierząt i roślin, co zubaża zarówno biocenozę Lasu jak też osłabia jego oddziaływanie na system przyrodniczy miasta. Włączenie ul. Dewajtis do ruchu (dawniej była chroniona zakazem wjazdu) stworzyło nową barierę w obrębie samego Lasu. Pomiary ruchu dokonane przez uczniów-ornitologów z archidiecezjalnego liceum w Lesie Bielańskim wykazały, że rano w dzień powszedni przejeżdża tą ulica ok. 300 samochodów/godz. Duża liczba samochodów przyjeżdża też w soboty i w dni świąteczne (nabożeństwa). W ten sposób Las został przecięty pasem zagrożenia (uderzenia, przejechania – szczególnie po zmroku) i płoszenie zwierząt oraz zanieczyszczenia powietrza.

Środowisko abiotyczne

Postępują niekorzystne zmiany stosunków wodnych prowadzące do przesuszenia Lasu, zwłaszcza jego dolnych tarasów, w następstwie zabudowania zlewni Potoku Bielańskiego i Rudawki oraz sposobu zagospodarowania tego cieku przez zlikwidowanie naturalnych rozlewisk, wyprostowanie koryta i bagrowanie. Przesuszenie tarasu zalewowego spowodowało zubożenie fauny (m.in. zanik zaskrońca i kilku gatunków płazów) oraz zubożenie i zanik łęgu jesionowo-wiązowego. W latach 1999 i 2001 kosztowne prace melioracyjne radykalnie zniszczyły przyrodę Rudawki (zanikła fauna wodna, – m.in. ryby). Potok ten jest nadal zanieczyszczany wskutek podłączenia do kanalizacji deszczowej oraz wylewania do niego wód przy pracach drogowych, budowlanych, ciepłowniczych i kanalizacyjnych.

Istotnym zagrożeniem, chociaż niedostatecznie rozpoznanym, jest zanieczyszczenie powietrza, szczególnie opad aktywnych chemicznie pyłów powodujących zakwaszenie gleb i efekt nawożenia atmosferycznego. Ma to prawdopodobnie negatywny wpływ na procesy regeneracji lasu, zdrowotność drzewostanu oraz powoduje zaburzenia składu gatunkowego roślinności, a pośrednio też na faunę. Poza emisjami elektrociepłowni i huty coraz większą rolę odgrywa tu ruch samochodowy na ul. Dewajtis i na otaczających Las trasach komunikacyjnych.

Narasta też hałas wokół Lasu, a także na jego terenie. Od kilku lat na terenie Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i na ul. Dewajtis organizowane są imprezy z masową publicznością i nagłośnieniem megafonami.

Użytkowanie rekreacyjne

Wzrasta i coraz bardziej „rozlewa się” napływ publiczności i penetracja wnętrza Lasu, poza wyznaczonymi szlakami, przez ludzi i psy – wprowadzane i bezpańskie. Powoduje to zniszczenia roślinności (m.in. zagraża ostatnim stanowiskom niektórych gatunków dna lasu) oraz zagraża zwierzętom (płoszenie, niszczenie gniazd), uruchamia to też procesy erozji. Pojawił się też nowy czynnik powodujący erozje, niszczący runo i zakłócający spokój – rowerzyści na leśnych ścieżkach i zboczach. W 2001 r. powstały (i dotychczas istnieją) w wnętrzu Lasu dzikie obiekty rekreacyjne – huśtawki zawieszone na gałęziach drzew i duży trwale zbudowany szałas.

Od lat 1990. przyczyną licznej obecności ludzi w Lesie, poza użytkowaniem rekreacyjnym, jest też jego wzrastająca funkcja „przechodnia” związana z rozwojem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i szeregu instytucji działających na jego terenie.

Ekspansja obcych gatunków drzew i krzewów

Jest to zagrożenie dla naturalnego charakteru Lasu, gdyż prowadzi do wypierania rodzimych składników flory leśnej wskutek przekształcenia gleb i zakłócenia stosunków konkurencyjnych. Największe zagrożenie stwarzają obecnie dąb czerwony, klon jesionolistny, czeremcha amerykańska i kasztanowiec, podczas gdy robinia akacjowa rozprzestrzenia się głównie w środowiskach przekształconych.

Copyright © Uroczysko Las Bielański w Warszawie, Warszawa 2008-2009
Wszelkie prawa zastrzeżone - All Rights Reserved
Data uruchomienia strony: 22 marca 2008 roku.